Kościół

SYTUACJA KOŚCIOŁA

Kościół parafialny pw. Św. Jakuba St. Ap. usytuowany jest ok. 100 m od płyty rynku tuchowskiego, na wysokiej skarpie opadającej w kierunku doliny rzeki Białej. Od płyty rynku prowadzi do niego krótka ul. Kościuszki. Kościół orientowany w obrębie murowanego ogrodzenia, z bramkami od południa, północy i zachodu. W obrębie ogrodzenia wpisane są kapliczki procesyjne wykonane z kamienia (…). Po wschodniej stronie prezbiterium znajduje się kamienna figura NMP z początku XX wieku. Teren dawnego cmentarza przykościelnego porastają stare lipy.

Kościół późnobarokowy, z wystrojem rokokowym, murowany z cegły z użyciem kamienia, otynkowany. Trójnawowy, bazylikowy z prezbiterium o szerokości równej nawie głównej, zamknięty półkoliście. Po stronie północnej prezbiterium przybudówka zakrystyjna ze skarbcem, ujęta szerokimi szkarpami. Po stronie południowej nowsza przybudówka z lat 1992-94. Na zewnątrz elewacje kościoła z podziałami ramowymi. Od zachodu w korpus budowli wtopiona wieża na planie kwadratu, w kondygnacjach wyższych posiadająca ceglone ściany. Wieża zwieńczona hełmem baniastym ze zdwojonymi ślepymi latarniami. Dach korpusu i prezbiterium siodłowe, nad nawami i przybudówkami, pulpitowe, kryte dachówką.

Materiał, konstrukcja, technika.

Ławy fundamentowe wykonane z kamienia łamanego wiązanego zaprawą wapienno-piaskową ze wzmocnieniami betonowymi wzmacniającymi podłoże.

Ściany świątyni wzniesione z cegły czerwonej palonej, z użyciem kamienia, na zaprawie wapienno-piaskowej. Z zewnątrz ściany pokryte tynkami cementowo-wapiennymi, barwionymi w kolorze jasnożółtym. Z zewnątrz elewacje z podziałami ramowymi, zaakcentowane zdwojonymi pilastrami wydzielającymi przęsła korpusu. Elewacje zwieńczone szerokim płaskim gzymsem koronującym fasadę świątyni z częścią środkową nieznacznie wysuniętą, o zaokrąglonych narożnikach. Fasada zwieńczona trójkątnym przyczółkiem, dołem wydzielonym bogatym gzymsowaniem. Po bokach przyczółek ujęty odcinkami pozornej attyki zwieńczonej wazonami po obu stronach wieży. Wieża wtopiona w korpus budowli, na planie kwadratu i wyokrąglonych narożach ścian w kondygnacjach wyższych. Elewacje wieży z analogicznymi podziałami ramowymi, zwieńczone pod hełmem baniastym profilowanym gzymsem.

Nawy boczne świątyni w formie niskich przybudówek korpusu, o ścianach opracowanych analogicznie. Od wewnątrz otwarte do nawy głównej półkolistymi arkadami. Przybudówka zakrystii po stronie północnej z niskim piętrem /skarbcem/ ujęta od północy szerokimi, ściętymi szkarpami. Przybudówka po stronie południowej o opracowaniu ścian nawiązującym do pozostałych elewacji, piętrowa.

Otwory wejściowe.

W fasadzie otwór wejściowy prostokątny w profilowanym obramieniu, z półkolistym przyczółkiem w nadprożu. Drzwi dwuskrzydłowe płycinowe. W osiach skrajnych fasady /nawy boczne/ zablendowane prostokątne o obramieniach tynkowych. Pozostałe otwory wejściowe świątyni prostokątne bez obramień, zrobione stolarką drzwiową jedno i dwuskrzydłową, płycinową. Otwory przejść z nawy głównej do bocznych o półkolistych arkadach. Przejście z nawy do przedsionka wieży zamknięte półkoliście z drzwiami dwuskrzydłowymi, przeszklonymi.

Otwory okienne korpusu duże, półkoliście zamknięte górą, w obramieniach tynkowych z witrażami w naprożach. Stolarka drobnokwaterowa. W fasadzie pod trójkątnym przyczółkiem analogiczny otwór okienny zablendowany. W wieży pod hełmem otwory okienne półkoliście zamknięte typu porte-fenetre z pozorną balustradą. W hełmie wieży okienka typu oeil-de-boeuf /wole oko/. Otwory okienne naw bocznych małe, półkoliste, w obramieniach tynkowych, umieszczone wysoko. Okna o stolarce drobnokwaterowej. (…)

Chór muzyczny otwarty trzema arkadami, o płynnej linii parapetu. Parapet z dekoracją stiukową, w części środkowej z kantuszem rokokowym z insygniami i herbem A. F. Janowskiego. Prospekt organowy rokokowy, rzeźbiony i malowany (…). Organy z 1803 roku, remontowane w 1966 roku przez organmistrza Wojciecha Grzankę.

W wieży kościoła trzy dzwony odlane w 1955 roku.

Powyższy tekst w formie maszynopisu został znaleziony w kancelarii parafialnej, przepisany przez Wojtka Lewickiego i umieszczony na tej stronie. Ze względu na słabą jakość tekst został przepisany z brakami, a nawet może z błędami.